23 dingen: het digitale alfabet

Onder die noemer heb ik de deelname aan de interne cursus (in de bblthk) geïntroduceerd. Terugkijkend kan ik voor mezelf zeggen dat ik met de 23 ‘letters’ een beter verhaal kan maken waarin ik de waarde van zulke ontwikkelingen voor de bibliotheek(branche) kan duiden en in perspectief plaatsen. Zie ook mijn vorige blog.

Er komen elke dag nieuwe dingen bij en er vallen elke dag dingen af. Om de ‘taal’ van de buitenwereld te kunnen verstaan en te blijven spreken … en ook om zelf aldoor een verhaal te kunnen maken is het nodig dat er continue wordt geïnvesteerd in ‘dingen’. Ik ga ze hier niet benoemen.

Het lijkt mij veel effectiever om medewerkers continue in de gelegenheid te stellen om de eigen ‘dingen’ te benoemen, met het verzoek aan het management ruimte te creëren om die eigen te kunnen maken en de opgedane kennis en ervaringen te kunnen delen en vermenigvuldigen.

Maar … wellicht dat je die permanente ontwikkeling helemaal los kunt koppelen van het management door een vrijplaats te creëren (wiki of iets dergelijks) die slechts gefaciliteerd hoeft te worden door het management. Ik beijver me sinds kort al voor zo'n aanpak in provinciaal verband – als onderdeel van de permanente werkplaats.

Het continue beheersen van het steeds wijzigende digitale alfabet maakt in feite deel uit van de huidige competenties die voor een aantal van de functie is verwoord (in het functiehuis en het onderliggende competentiewoordenboek van de bblthk). Het lezen van kranten enz. en het op de hoogte zijn van de actualiteiten maken deel uit van betreffende competenties.

Om het eigen maken van nieuwe en geactualiseerde competenties te stimuleren, om de huidige medewerkers continue vaardig te laten zijn, en om de samenwerking te bevorderen met nieuwe medewerkers die betreffende competenties al hebben, is het volgens mij wijs om daarvoor permanent budget (lees ook: tijd) vrij te maken.

Ik heb op verschillende momenten in mijn blog de waarde van het 'digitale alfabet' van 23 dingen aangegeven. Ik moet je zeggen, het heeft mijn geest gescherpt, idem mijn hersenen, doet dat nog steeds, elke dag weer, en vooral als ik de digitale deurbel hoor en vervolgens open doe.

Het probleem dat ik ervaar met 23 dingen is de primaire oriëntatie. 23 dingen is voornamelijk gericht op het naar binnen gericht zoeken naar mogelijke toepassingen zonder ze te abstraheren naar een niveau dat een beroep doet op actualiteit, kwaliteit, continuïteit en het bestaansrecht (lees ook: financiering) van de dienstverlening van de branche. Het roepen van dat de wereld en de bibliotheken helemaal anders worden (o.a. bibliotheek 2.0) is voor mij te mager. Ik mis de aansluiting op en in de context van onder andere de landelijke (strategische) ontwikkelingen …

Dat de wereld verandert geldt vanaf de geboorte en dat die snel gaat eveneens; vooral als je ouder wordt. Als je het er met jongeren over hebt wordt zo'n vraag over snelheid met nee beantwoord. Voor hen gaat de wereld namelijk niet snel en is die ook niet complex. Dat tempo en die complexiteit is voor hen normaal. Sterker: zij ervaren geen tempo of complexiteit.

De vraag is dan ook meer van wat moet ik als bibliotheek doen om van (toegevoegde) waarde te blijven en die continuïteit maatschappelijk en verantwoord te realiseren? Kort door de bocht en samengevat: hoe zorg ik ervoor dat de gemeente Wageningen de komende jaren jaarlijks meer dan één miljoen euro beschikbaar stelt voor de bblthk?

Bibliotheek 2.0 en ......

Volgens 23 dingen kan bibliotheek 2.0 omschreven worden als het op een andere manier bibliotheekdiensten aan bieden aan de gebruikers. Ik ga ervan uit dat we het dan hebben over digitale diensten. Er wordt immers voortborduurd op, of verwezen naar web 2.0.

Door de digitale ontwikkelingen in de afgelopen tien jaar zijn veel openbare bibliotheken vereenzaamd en weten ze minder goed hoe ze die eenzaamheid moeten doorbreken om a) als serieuze instelling gezien te worden en b) nog toegevoegde waarde te kunnen genereren voor de mensen waarvoor ze er zijn en waar ze elk jaar handenvol euro’s voor krijgen van hun gemeente. Dat maakt ze onrustig en dat wordt er niet minder op als die onrust permanent wordt gecultiveerd en versterkt door duizend en een digitale platforms, blogs etc.

Het zal nog heftiger worden als web 3.0 gaat doen wat deskundigen, koffiedikkijkers en …. voorspellen. Ik geniet van de digitale ontwikkelingen. Ze kunnen wat mij betreft niet snel genoeg gaan; ook niet het tempo waarmee het een het ander naar de achtergrond probeert te drukken.

Dergelijke ontwikkelingen maakt het minder moeilijk om de vraag te stellen: welke constante, welke constante waarde vertegenwoordigen die wisselende werkelijkheden? En het antwoord hierop zou ik graag willen koppelen aan de vervolgvraag: aan welke diensten van de bibliotheek kan die (constante?) waarde worden gepaard, zodat er sprake is van meerwaarde? Of … hoe kan die waarde worden vertaald in een nieuwe dienst waardoor er sprake is van meerwaarde?

Of … zoals een professor hier in Wageningen - die onder meer weet heeft van (digitale) marketing - onlangs tijdens een bijeenkomst over de stad toen werd opgemerkt dat de internetdienstverlening van bepaalde instituten en bedrijven meer interactief moest worden, opmerkte: waarom .. ..? kijk maar eens op de website van de grootste grutter van ons land?

Wat ik over bibliotheek 2.0 diensten, activiteiten, blogs etc. heb gelezen (en gezien) binnen onze branche, daar bouwen we volgens mij geen toekomst mee. Het is vooral een bevestiging van de onrust die ik hiervoor heb beschreven. Zoveel amateurisme, zoveel knutselaars, zo veel alle richtingen op springende ‘onruststokers’, dat het voor de branche de hoogste tijd is voor focus, tempo en regie voor wat betreft de het leveren van (interactieve) digitale diensten met kwaliteit en onderscheidend ten opzichte van wat burgers buiten de bibliotheek om kunnen krijgen.

Misschien worden we wel op onze wenken bediend nu minister Plasterk vorige week aan de Tweede kamer heeft voorgesteld om meer dan tien miljoen euro per jaar te investeren in de digitale openbare bibliotheek. En dat geld moet volgens de minister centraal worden ingezet om te voorkomen dat bibliotheken - verspreid over het land - weer zelf gaan knutselen zonder dat daar iets van inhoud en kwaliteit uit naar voren komt.

We gaan dit jaar met de Aquabrowser en My Discoveries aan de slag. Ik heb me daar het vorig jaar al wat in verdiept. Het is geen kunstje dat je zo maar even kunt flikken. Daar moet dienstverleningsbeleid op ontwikkeld worden. We staan daar als bblthk gelukkig niet alleen in. In provinciaal verband wordt dat ondersteund, met gebruikmaking van de ervaringen van onder andere Nijmegen en Arnhem. Meerdere aspecten van 23 dingen komen hierin aan de orde.

Ontvrienden

In mijn vorige blog meldde ik dat ik achter liep etc. Niet alleen met 23 dingen overigens. 89 digitale nieuwsbrieven en Netvibes-attenderingen lagen op me te wachten. Ik heb er bijna allemaal weeskinderen van gemaakt.

Ja, het is voor mij nog steeds een groot raadsel of wat je in de digitale prullenbak gooit voor altijd dood is of dat deze prullaria daarna een ouderloze, maar wie weet mischien wel gelukkigere, voortzetting van het leven gegund is!?

In Trouw van 24 januari stond een opzienbarend artikel over Hyves, het schrappen van vrienden etc. dat volgens Tom Palmaerts, een vooraanstaande jongeren trendwatcher, dit jaar zal doorbreken; 'defrienden' en 'unfrienden'.

Web 2 3 4 5 punt nul boekenkast, netwerken en meer ...

Ik moet tot mijn schande bekennen dat ik achter loop en daar fijntjes op gewezen werd. Het voelt niet makkelijk als je herinnerd wordt aan een herinnering waarin je je zelf er op wees dat je je dat moest herinneren en dat die herinnering inhield dat je iets moest doen. Maar het feit dat je je dat herinnert betekent dat het bestaat en dat er geen ontkomen aan is. En dus aan de slag moet.

'En hoewel de tijd zal uitwijzen welke van al deze diensten zal blijven en welke zullen verdwijnen, is een ding zeker: online samenwerken, sociale communities en informatie-sharing tools zullen in elk geval blijven, want het web is voorgoed veranderd. En de gebruiker krijgt het hierbij steeds meer voor het zeggen!', dat zegt Rob Coers in les 17 van 23 dingen.

De betekenis van zo'n uitspraak devalueert rechtevenredig met de toename van het aantal deelnemers, actoren op web 2.0. Het gaat volgens mij niet óf je het voor het zeggen hebt, maar waarover! Als de gebruiker het meer en meer voor het zeggen krijgt dan hebben ze gezamenlijk zeggenschap over alles en niets; vergelijk Hyves, waar iedereen op te vinden is en daardoor aan betekenis en waarde verliest.

Ik heb me in een overmoedige bui aangemeld bij Linkedln Communication. De hoeveelheid verzoeken om vriend te worden kon ik op een gegeven moment niet weerstaan. Ik moest wel bijzonder zijn, dacht ik, met zoveel aanzoeken. Het streelde mijn ego en dat wilde ik wel laten blijken.

Al snel werd duidelijk dat ik gebruikt werd als vulling voor een zo hoog mogelijke score van betreffende vriend of vriendin. Wie er namelijk de meeste heeft, en vooral ook welke belangrijke namen er nog meer op die vriendenlijst staan, scoort het hoogst in aanzien of iets dergelijks. Precies weet ik het niet.

Ik heb sinds twee weken niets meer van me laten horen naar al die vrienden en vriendinnen. Ook niets meer teruggehoord. Dat is geruststellend, denk ik, hoop ik. Ik weet wel zeker dat ze voor hun geluk niet afhankelijk zijn van mij. Anders hadden ze wel een herinnering gestuurd.

Die boekenkast? Ja die laat ik leeg. Weet je, daar geneer ik me voor, om die te delen met anderen waar ik niks mee heb. Ik vind het al moeilijk genoeg om, als ik ergens op bezoek ben, niet in beslag genomen te worden door de boeken die in de boekenkast of soms boekenkasten staan. Het voelt alsof je een intieme grens overschrijdt als je daar al te opzichtig je aandacht naar laat uitgaan. Ik doe dan ook altijd net alsof er geen boeken in zo'n vertrek te zien zijn.

Dat lukt overigens niet altijd even goed. Vooral niet als de ontvangers van het bezoek een gesprek proberen aan te knopen over boeken die ik beroepshalve, zo is de verwachting, wel gelezen zal hebben. Dan is er meestal sprake van een ongemakkelijk gevoel in het kwadraat, waar ik dan uit probeer te komen door ze te geleiden of te verleiden naar een onderwerp dat minstens zo veel beantwoordt aan hun gewenste niveau, maar waarbij ik me dan toch wat makkelijker voel er wat vrijer op los kan fantaseren en - bij voldoende ruimte - kan liegen.

Argos en .... tube

Ik zag zojuist op het sportjournaal een wereldbekerwedstrijd veldrijden in België. De gedoodverfde winnaar werd vlak voor de meet ingehaald. Dat inhalen herinnerde mij aan het huiswerk dat ik nog moest doen voor 23 dingen. Door drukte en allerlei andere leugens heb ik me de afgelopen weken op deze schrijftafel wat gedeisd gehouden.

Op een of andere wijze heb ik die dingen die ik zou moeten doen weggestopt. Toen ik zag welke dat waren wist ik weer waarom die zo makkelijk uit mijn geheugen waren verdwenen. Het zijn namelijk dingen die ik met enige regelmaat doe: podcasts en struinen op YouTube.

Vorige week zaterdag kwam ik rond 13.45 uur terug van het hardlopen in de bossen. Ik ga altijd van huis uit met de auto naar het bos. Zo spaar ik mijn knieën en hoop ik tot mijn tachtigste die rit te kunnen blijven maken.

Als ik auto rijd luister ik meestal naar de radio. Argos was toen op Radio 1. Een van mijn lievelingsprogramma's. Dat ging toen over ondeugdelijkheid van de taaltoetsen die worden gebruikt voor mensen die asiel aanvragen. Ze proberen daarmee te achterhalen of zo iemand wel de waarheid spreekt. Met de deugdelijkheid van die toetsen werd door wetenschappers de vloer aangeveegd.

Afgelopen woensdag heb ik een kennis die zich met het internationaal recht op dit terrein bezighoudt de podcast gemaild. Zij had niet gehoord van die uitzending en beloofde mij eeuwig dankbaar te zijn voor mijn actie.

Ik ben op het gevaar af dat ik daar vragen over krijg karig met het vrijgeven van mijn voorkeuren. Maar voor wie het lezen wil: OVT, Argos, Kunststof en Radio Online behoren tot mijn favorieten.

Over YouTube wil ik kort zijn. Een allegaartje van prachtige beelden en beelden die zelfs qua lelijkheid en amateurisme niet meer mee mogen dingen naar ...... Heerlijk die anarchie!
Als je daar als bblthk al reclame zou willen maken, dan moet dat wel mét kwaliteit, zowel inhoudelijk als beeldregie etc.

Ik struin dus regelmatig rond op YouTube en naarmate het in allerlei nieuwsuitingen meer als bron wordt genoemd waar beelden vandaan komen, verliest het wat aan betekenis. Het wordt zo gewoon dat ik er niet meer zo nieuwsgierig door gemaakt word en meteen achter de pc kruip.

Mijn en dijn .....

Het wereld wijde web wordt steeds opener, zo lijkt het. Voor het opslaan van je documenten, er overal aan kunnen werken, het delen van je digitale archiefkast met iedereen die je maar wil, het kan allemaal. Zelfs je banktegoeden kunnen worden gedeeld, ook als dat niet jouw eerste keuze was.

Deze week heb ik met Google Documenten gewerkt als ding 13 van de 23.
Deze toepassing kende ik al. Voor mijn werk maak ik er geen gebruik van.

Ik vind het in mijn werk zonder Google documenten al ingewikkeld genoeg om bij alles wat ik aan stukken produceer te bepalen wat voor wie, op welk moment en in welk circuit (intranet, centraal archief, mijn eigen archief etc.) digitaal beschikbaar moet worden gesteld.

Het samen met een of meerdere anderen werken aan één document, een van de mogelijkheden van zo'n toepassing, dat is voor mij niet weggelegd. Ik kan dat gewoonweg niet. Misschien dat ik dat wel zou kunnen leren. Maar daar heb ik dan wel een partner voor nodig. En die heb ik niet. Erger: ik kan zelfs niemand verzinnen met wie ik dat dan zou kunnen doen; nog daargelaten waar dat samen te maken document dan over zou kunnen gaan.

Dat deze toepassing een enorme vlucht neemt mag ik geloven. Ook dat gevestigde partijen zoals Microsoft daar zenuwachtig van worden. Zeker nu de discussie is losgebarsten over het zogenoemde OpenID. Straks kan ik steeds met een en hetzelfde wachtwoord overal terecht. Dat scheelt een hele hoop gedoe met al die verschillende wachtwoorden die je moet onthouden.

Een beetje griezelig wordt het wel. Wie draait er straks aan jouw knoppen? Is die persoon zichtbaar en controleerbaar? Al mijn digitaal verkeer via Google wordt nu al geregistreerd en gebruikt voor reclame. Wat van mij is en wat van Google wordt steeds ondoorzichtiger. Het mijn en dijn gaat op deze wijze op een wereldwijde familie die Google heet.

Voor zakelijk gebruik gelden dezelfde vragen. Daar komt nog bij dat wanneer je het digitale documentenverkeer via Google laat lopen, de vraag over wie verantwoordelijk is voor het het digitale verkeer, inclusief de archivering, heel urgent wordt. Immers, verantwoordelijk zijn voor iets betekent ten principale dat je het moet kunnen beïnvloeden, je moet er zeggenschap over hebben.

Als eindverantwoordelijke op mijn werk wacht ik de ontwikkelingen rustig af alvorens te beluiten dat we ons interne digitale netwerk (documentenuitwisseling, archivering, etc.) inruilen voor zoiets als Google documenten.

Helaas ....

Chatten is niet nieuw. Voor het eerst heb ik het jáááááren geleden gedaan onder de naam van mijn zoon of dochter, afhankelijk wie op dat moment met zijn of haar broer aan de andere kant van de wereld aan het kletse betse was.

Dat leidde soms tot hilarische taferelen. Hij aan de andere kant dacht dat zijn broertje het was terwijl ik, zonder dat hij het wist, in naam van zijn broertje antwoordde.

Ook onder mijn eigen naam ben ik daar een tijdje mee bezig geweest. Nu heb ik het voor even weer opgepakt. Het gekke is als ik er bij ga nadenken dat ik dan niet weet wat ik moet schrijven aan degene die nog even onder water zit, aan de andere kant van de Rijn, of naast me op een andere pc.

Om het mezelf wat moeilijker te maken heb ik me in verbinding gesteld met de chat-jongens en meisjes van Al@dinchat. Om alle verdachtmakingen te voorkomen: ik ben niet op zoek naar een jong ding maar bezig met ding 14 van de zoveel.

Het was al wat later op de avond, spitsuur voor de chatters, als ik de jongeren mag geloven. Het was zelfs zo druk dat ik bij het eerste verzoek om contact met Al@dinchat de mededeling kreeg: 'Helaas is er momenteel geen medewerker in staat om aan uw oproep gehoor te geven'.

Controle is geen wantrouwen, zei ik tegen mezelf. Probeerde het later op de avond nog eens, zonder resultaat. Ik begon te twijfelen: hebben ze het daar echt zo druk of zijn ze met z'n allen naar de nabeschouwing van de presidentsverkiezingen in Amerika aan het kijken?

Om de avond goed te maken heb ik daarna mijn toevlucht gezocht tot het vertrouwde Skype (met video) en er heerlijk ouderwets op los geouwehoerd met een vriend van me.